ଦିଲ୍ଲୀରେ ଇରାନ୍-ୟୁଏଇର ‘ନୂଆ ଆରମ୍ଭ’: ସଂଘର୍ଷ ଭୁଲି ଏକାଠି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ହର୍ମୁଜ୍ ନେଇ ଆଲୋଚନାକୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଜାରି ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ୍ ଓ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା BRICS ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଇରାନ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମସୌଦ ପେଜେଶକିଆନ୍ ଓ ଆବୁଧାବିର କ୍ରାଉନ୍ ପ୍ରିନ୍ସ ଶେଖ୍ ଖାଲିଦ ବିନ୍ ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ ଜାଏଦ ଅଲ୍ ନାହ୍ୟାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷାତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ପେଜେଶକିଆନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଉଭୟ ଦେଶ ଅତୀତର ବିବାଦକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଡ଼କୁ ଏକାଠି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଠନମୂଳକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ‘ନୂଆ ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲିବା’ ନେଇ ସହମତି ହୋଇଛି।
ଏପଟେ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍କୁ ନେଇ ଇରାନ୍ ଓ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବିରୋଧ କରିନାହାନ୍ତି। ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଇରାନ୍ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ କି ନାହିଁ, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ବିଷୟ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି। ହର୍ମୁଜ୍ ନେଇ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିକ୍ତତା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଓମାନ୍ରେ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଆଲୋଚନା ହେବାକୁ ଥିବା ବେଳେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା। ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହେଉଥିବାରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସାକ୍ଷାତକାର ସମୟରେ ପେଜେଶକିଆନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ୍ର ୟୁଏଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦେଶ ସହ ସମସ୍ୟା ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଆପତ୍ତି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିକୁ ନେଇ। ଏହି ଘାଟିଗୁଡ଼ିକରୁ ଇରାନ୍ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ନେଇ ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ପେଜେଶକିଆନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ୍ ଓ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରର ଭାଇ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସହଯୋଗ ରହିଆସିଛି। ତେଣୁ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ଦେଶ ନିଜ ମାଟିକୁ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ‘ଶତ୍ରୁ’କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ BRICS ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ‘ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାପତ୍ର ୨୦୨୬’ ଗ୍ରହଣ କରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସର୍ବାଧିକ ସଂଯମ, ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ସହିତ ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁରକ୍ଷା, ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରବାହ ଅବ୍ୟାହତ ରଖିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
