ମେଟାକୁ ନେଇ ସରକାରଙ୍କ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ: ଆଲଗୋରିଦମ୍, ଡିପ୍ଫେକ୍ ଓ ‘ସେଫ୍ ହାର୍ବର’ କୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ସରକାର ଓ ଫେସବୁକ୍-ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମର ମାଲିକାନା କମ୍ପାନୀ ମେଟା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଦ୍ୱିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ମଡରେସନ୍ କିପରି ହେବ, ଏଥିରେ ମାନବୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କେତେ ଆବଶ୍ୟକ, ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତ ବୁଝୁଥିବା ରିଭ୍ୟୁଅରଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଡିପ୍ଫେକ୍ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ କିପରି ଚିହ୍ନଟ ଓ ଲେବଲ୍ କରାଯିବ—ଏସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି।
ଏହି ବିବାଦର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ମେଟାର ‘ସେଫ୍ ହାର୍ବର’ ସୁରକ୍ଷା। ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ଇଣ୍ଟରମିଡିଆରି ଭାବେ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ କେତେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବ, ତାହାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି କୌଣସି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ନିଜ ଆଲଗୋରିଦମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ସୁପାରିସ ଓ ପ୍ରଚାର କରେ, ତେବେ ଏହାର ଆଇନଗତ ଦାୟିତ୍ୱ କେତେ ବଢ଼ିବ। ସେହିପରି ସରକାର କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନବୀୟ ଯାଞ୍ଚ ଓ ଆଲଗୋରିଦମିକ୍ ନିରୀକ୍ଷଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିପାରିବ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇଛି।
ଡିପ୍ଫେକ୍ ଓ ବେଆଇନ କଣ୍ଟେଣ୍ଟକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସରକାର ମେଟା ଉପରେ ଅଧିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଚାହୁଁଛି। ସଂଶୋଧିତ ଆଇଟି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବେଆଇନ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ହଟାଇବା ପାଇଁ ତିନି ଘଣ୍ଟାର ସମୟସୀମାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଡିପ୍ଫେକ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବେଆଇନ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଭାଇରାଲ୍ ହୋଇପାରୁଥିବାରୁ ଦ୍ରୁତ ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏତେ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଇନଗତ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତକୁ ବିଚାର କରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସମ୍ଭବ କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ସହ ଜଡ଼ିତ କଣ୍ଟେଣ୍ଟ ଉପରେ ମେଟା ପକ୍ଷରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ପରେ ମାନବୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ମେଟାର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଚିଫ୍ ଅଫ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଆଫେୟାର୍ସ ଜୋଏଲ୍ କାପ୍ଲାନ୍ ଏହି ଘଟଣା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ମାଗିଥିବା କହିଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତକୁ ବୁଝିବାରେ କେବଳ ଆଲଗୋରିଦମ୍ ସବୁବେଳେ ସଠିକ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରେ ନାହିଁ।
ଏହି ଆଲୋଚନା କେବଳ ମେଟା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ବଡ଼ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଢାଞ୍ଚା ଅନୁଯାୟୀ ନିଜର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଚଳାଉଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚ ହୋଇପାରେ। ସରକାର ଏକପଟେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଆଇନର କଡ଼ା ଅନୁପାଳନ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ମୁକ୍ତ ମତପ୍ରକାଶ ଯେପରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ, ସେଥିପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମେଟାର ଭାରତୀୟ ଓ ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ଟିମ୍ ସହ ମଡରେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ମାନବୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ଡିପ୍ଫେକ୍ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଆଲଗୋରିଦମ୍ ଆଧାରିତ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିବ।
