UPI ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବକି MDR ? ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ!
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ UPI ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ହାରକୁ ନେଇ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। UPI ମାଧ୍ୟମରେ କାରବାର ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ଗତି କିଛିଟା ଧିମା ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହାରି ମଧ୍ୟରେ UPI କାରବାର ଉପରେ MDR ବା Merchant Discount Rate ଲାଗୁ କରିବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି।
National Payments Corporation of India (NPCI)ର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ୪ ମାସ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏପ୍ରିଲରୁ ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାୟ ୯୨ ବିଲିୟନ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବବର୍ଷର ସମାନ ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ୭୪.୫ ବିଲିୟନ୍ କାରବାର ତୁଳନାରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୨୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ। ତେବେ ପୂର୍ବବର୍ଷ ଏହି ସମୟରେ UPI କାରବାରର ବୃଦ୍ଧି ହାର ପ୍ରାୟ ୩୩.୫ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍, ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ଗତିରେ କିଛିଟା ନରମପଣ ଦେଖାଦେଇଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ UPI ଉପରେ ଜିରୋ MDR ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍, UPI ମାଧ୍ୟମରେ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ଏଥିପାଇଁ କୌଣସି ଅତିରିକ୍ତ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଫି’ ଆଦାୟ କରାଯାଉନାହିଁ। ତେବେ ପେମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଓ ଫିନଟେକ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥାୟୀ ରେଭେନ୍ୟୁ ମଡେଲ୍ ନଥିବାରୁ UPI ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ରେ ନିବେଶ ଜାରି ରଖିବା ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଜିରୋ MDR ମଡେଲ୍ ଯୋଗୁଁ UPI ଦେଶରେ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇପାରିଛି ବୋଲି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖରେ ଲୋକସଭାରେ Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026 ପାରିତ ହେବା ପରେ ବଡ଼ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ହାଇ-ଭାଲ୍ୟୁ UPI କାରବାର ଉପରେ MDR ଲାଗୁ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି। କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ ୦.୨୫ରୁ ୦.୩୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ MDR ନେଇ ବିଚାର ହେଉଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଯଦିଓ ଏହା ନେଇ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନାହିଁ, ତଥାପି ଏଭଳି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ବ୍ୟାଙ୍କ, ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଦେଶରେ UPIର ବ୍ୟବହାର ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ MDRକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇପାରେ। UPI ଉପରେ MDR ଲାଗୁ ହେବ କି ନାହିଁ ଏବଂ ହେଲେ ଏହା କେଉଁ କାରବାରରେ ଲାଗୁ ହେବ, ସେନେଇ ଆଗାମୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଓ ଫିନଟେକ୍ ଶିଳ୍ପ ସହ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟ ନଜର ରହିଛି।
