ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇପାରିବେ ଫଡନାଭିସ୍, ନୂଆ ନିୟମକୁ ନେଇ ଉଠିଲା ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଶ୍ନ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର: ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ୨୦୨୬ର ନୂଆ ‘ରୁଲ୍ସ ଅଫ୍ ବିଜନେସ୍’ ଜାରି କରିଥିବା ବେଳେ ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସ୍ଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ବିଭାଗୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯଦି ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୋଧୀ ବୋଲି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସମୀକ୍ଷା କରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ। ତେବେ ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏହାର କାରଣ ଲିଖିତ ଭାବେ ଦର୍ଜ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାସହ କୌଣସି ବିଭାଗର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଦସ୍ତାବିଜ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଗିଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଭାଗୀୟ ସଚିବଙ୍କୁ ତାହା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମ୍ପର୍କ ୨୦୨୩ର ଏକ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ ରାୟ ସହ ରହିଛି। ସେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେ ସହକାରୀ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସ୍ଥଗିତ କରିଥିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଜିଲ୍ଲା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଏହି ମାମଲାରେ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟର ନାଗପୁର ଖଣ୍ଡପୀଠ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ସେତେବେଳର ରୁଲ୍ସ ଅଫ୍ ବିଜନେସ୍ ଅନୁସାରେ ବିଭାଗୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏଭଳି ହସ୍ତକ୍ଷେପର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଧିକାର ନଥିଲା। ଏବେ ୨୦୨୬ର ନୂଆ ନିୟମରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ହସ୍ତକ୍ଷେପ କ୍ଷମତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମହାୟୁତି ସରକାରରେ କ୍ଷମତା ସନ୍ତୁଳନକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ବେଳେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି। ନୂଆ ନିୟମକୁ ସରକାର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ଆଇନଗତ ସଂସ୍କାର ଭାବେ ଦେଖାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିରୀକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେବେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫଡନାଭିସ୍ ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଔପଚାରିକ ଭାବେ ବଦଳାଇଥିବା ନେଇ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ କୌଣସି ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ। ତେଣୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହି କ୍ଷମତାର ପ୍ରଥମ ବ୍ୟବହାର କିପରି ହେବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ମହଲର ନଜର ରହିଛି।
