ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ଡାକ: ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଦେଖାଇ ମର୍ତ୍ତ୍ୟରୁ ବିଦାୟ ଦେବାର ରୀତି
“ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ହୋ, ଅନ୍ଧାରରେ ଆସ, ଆଲୁଅରେ ଯାଅ…” ଦୀପାବଳି ଅମାବାସ୍ୟା ରାତିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ଶୁଭିଥାଏ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଡାକ। ଏହା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ରୀତି ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା, ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମାର ସଦ୍ଗତି କାମନା କରିବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରା। ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ‘ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ଡାକ’ କୁହାଯାଏ। ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ପିତୃପକ୍ଷର ମହାଳୟାଠାରୁ ଦୀପାବଳି ଅମାବାସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପିଣ୍ଡଦାନ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଦୀପାବଳି ରାତିରେ କଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳି ସେମାନଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଦେଖାଇ ପୁଣି ପିତୃଲୋକକୁ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।
ଏହି ରୀତିରେ ଶୁଖିଲା ଝୋଟ କାଠି ବା କଉଁରିଆ କାଠିକୁ ଏକାଠି ବାନ୍ଧି ଜାଳି ଉପରକୁ ଉଠାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ଡାକନ୍ତି—“ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ହୋ, ଅନ୍ଧାରରେ ଆସ, ଆଲୁଅରେ ଯାଅ।” ଅର୍ଥାତ୍ ହେ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ, ଅନ୍ଧାରରେ ଆମ ଘରକୁ ଆସିଥିଲ, ଏବେ ଏହି ଆଲୋକରେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଯାଅ। ପୁରୀର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସହ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରମ୍ପରାର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଭକ୍ତମାନେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ କଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳି ବାଇଶି ପାହାଚ ଆଡ଼କୁ ଉଠାଇଥାନ୍ତି। ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଏହି ବାଇଶି ପାହାଚ ଦେଇ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ମହାପ୍ରସାଦ ସେବନ କରନ୍ତି। ଏପରିକି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ରୀତି ପାଳନ କରନ୍ତି ବୋଲି ଲୋକପରମ୍ପରାରେ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ତେଣୁ ବଡ଼ବଡ଼ୁଆ ଡାକ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପିତୃସ୍ମରଣ, ପରିବାରର ମୂଳକୁ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇବାର ଏକ ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା।
