Sonia Gandhi Memoir: ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ରାଜୀବଙ୍କ ହତ୍ୟାଠାରୁ ରାଜନୀତିର ଶୀର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ନିଜ ସଂଘର୍ଷର କାହାଣୀ କହିଲେ ସୋନିଆ…
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ‘Sonia Gandhi Memoir’ରେ ନିଜ ଜୀବନର ଅନେକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା, ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଖୋଲାଖୋଲି ଲେଖିଛନ୍ତି କଂଗ୍ରେସ ନେତ୍ରୀ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ। ତାଙ୍କ ନୂଆ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ‘Belonging: A Journey of Love’ରେ ୧୯୮୪ ଅକ୍ଟୋବର ୩୧ରେ ଶାଶୂ ତଥା ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ନିଜ ଅନୁଭୂତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସୋନିଆଙ୍କ ଲେଖା ଅନୁସାରେ, ସେହିଦିନ ସକାଳେ ଗୁଳି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେ ବାହାରକୁ ଦୌଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କୁ ରକ୍ତାକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଥିଲେ। ହସ୍ପିଟାଲରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ପରେ ଡାକ୍ତର ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଜଣାଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କରିବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ ଚାହୁଁଥିବା କଥା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ସୋନିଆ ଏହାକୁ ନେଇ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ରାଜୀବଙ୍କୁ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କଥାରେ, “ସେମାନେ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେବେ।” କିନ୍ତୁ ରାଜୀବ ଏହାର ଉତ୍ତରରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଯାହା ହେବାର ଅଛି, ତାହା ହେବ। ସେହିଦିନ ରାଜୀବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ। ୧୯୯୧ରେ ରାଜୀବଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ସୋନିଆ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲେ।
ସୋନିଆଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ରାଜୀବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହ ସେ ଶୋକକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ଶିଖିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ଦୁର୍ବଳ ହେବା ସହ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ମଧ୍ୟ ଦଳ ଛାଡ଼ିଥିଲେ। ଏହାସହ ଦଳକୁ ଏକଜୁଟ ରଖିବା ପାଇଁ ସୋନିଆଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ଅଧିକ ବଢ଼ିଥିଲା। ଆରମ୍ଭରେ ସେ ରାଜନୀତିରେ ଆସିବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ରାଜନୀତିରେ ଆକାଂକ୍ଷା, ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ଭଳି ଅନୁଭୂତି ଦେଖିବା ପରେ ସେ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁନଥିଲେ। ଶେଷରେ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଶିକ୍ଷା ତାଙ୍କୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିବା ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି। ୧୯୯୭ରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ପାଦ ରଖିଥିଲେ। ୨୦୦୪ରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମେଣ୍ଟ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପରେ ସୋନିଆଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କରିବାକୁ ଦଳୀୟ ନେତାମାନେ ଚାହୁଁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବିଦେଶୀ ଜନ୍ମକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଦେଶରେ ରାଜନୈତିକ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ଭାବି ସେ ଏହି ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଦଳରେ ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ।
ଆତ୍ମଜୀବନୀରେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ମୋଦୀଙ୍କ ଭାରତର ଧାରଣା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS)ର ବିଚାରଧାରାରୁ ପ୍ରଭାବିତ। ସେ ଏହାକୁ ଏପରି ଏକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ଗୋଟିଏ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ଏହାର ବିପରୀତରେ ସେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଚାଲିବା ଭଳି ଭାରତର ପକ୍ଷରେ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ତେବେ ମୋଦୀଙ୍କ ସାଧାରଣ ପରିବାରରୁ ଆସିବା ଓ RSSରେ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ପୁସ୍ତକରେ ରୁଷ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ୍ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିକୋଲାସ୍ ସାର୍କୋଜିଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତର ଅନୁଭୂତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ସହ କଂଗ୍ରେସ ଶାସନ ସମୟର ଦୁର୍ନୀତି ଓ ଦଳର ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ପୁସ୍ତକରେ ଅଧିକ ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା ନଥିବା ନେଇ ରିପୋର୍ଟରେ ମତ ଦିଆଯାଇଛି। ଶେଷରେ ସୋନିଆ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ନ୍ୟାୟ ଓ ମାନବିକତା ଆଧାରିତ ସମାଜ ପାଇଁ ସେ ନିଜ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ସେ ଲଢ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିବାରେ ସଫଳ ହୋଇନଥିବା ତାଙ୍କୁ ଅନୁଭବ ହେଉଛି ।
