ରାଜ୍ୟସଭା ଭୋଟର ସହଜ ଗଣିତ: ୩୦ଟି ଭୋଟ୍ ପାଇଲେ ଜିତିବେ ବିଧାନସଭା ଆସନ
ଭୁବନେଶ୍ଵର,୧୬।୩: ଆଜି ଓଡିଶାରେ ରାଜ୍ୟସଭାର ୪ଟି ଆସନ ପାଇଁ ମତଦାନ ହେଉଛି। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭୋଟ୍ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ବରଂ ବିଧାନସଭାର ୧୪୭ ଜଣ ବିଧାୟକ ଭୋଟ୍ ଦେଇ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ଚୟନ କରନ୍ତି। ଏହି ଭୋଟ୍ **ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର** ନିୟମ ଅନୁସାରେ **Single Transferable Vote (STV)** ପ୍ରଣାଳୀରେ ହୁଏ। ତେବେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜିତିବା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭୋଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଦରକାର ହୁଏ, ଯାହାକୁ ‘କୋଟା’ କୁହାଯାଏ।
ଏହି ‘କୋଟା’ ଗଣନା କରିବାର ଏକ ସହଜ ଗଣିତ ଅଛି। ମୋଟ ବିଧାୟକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା + ୧ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଏ ଓ ପରେ ସେଥିରେ ୧ ଯୋଗ କରାଯାଏ। ଏବେ ଓଡିଶାରେ ମୋଟ ବିଧାୟକ ୧୪୭ ଜଣ ଓ ଆସନ ୪ଟି। ସେହିପରି ଗଣିତ ହେଉଛି — **୧୪୭ ÷ (୪+୧) = ୧୪୭ ÷ ୫ = ୨୯.୪**। ଏଠାରେ ଦଶମିକ ଭାଗକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ୨୯ ଧରାଯାଏ ଓ ତାହାରେ ୧ ଯୋଗ କଲେ **୩୦ ଭୋଟ୍** ହୁଏ। ଅର୍ଥାତ୍ କୌଣସି ପ୍ରାର୍ଥୀ **୩୦ଟି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ଭୋଟ୍** ପାଇଲେ ତାଙ୍କୁ ବିଜୟୀ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡିଶାର ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖିଲେ ମୁଖ୍ୟ ଲଢେଇ ଚତୁର୍ଥ ଆସନକୁ ନେଇ ହେଉଛି। ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପି ପାଖରେ ଅଧିକ ବିଧାୟକ ଥିବାରୁ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଆସନ ଜିତିବେ ବୋଲି ଧରାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଜେଡ଼ି ପାଖରେ ଥିବା ବିଧାୟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଗୋଟିଏ ଆସନ ମିଳିବା ପ୍ରାୟ ନିଶ୍ଚିତ। କିନ୍ତୁ ଚତୁର୍ଥ ଆସନ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଗଣିତ କାହାର ପକ୍ଷରେ ନଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ରୋମାଞ୍ଚକ ହୋଇ ଉଠିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆସନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ କିମ୍ବା ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ ବଦଳିଲେ ଚତୁର୍ଥ ଆସନର ଫଳାଫଳ ବଦଳିଯାଇପାରେ, ଯାହା ଏଥର ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ବେଶ ରୋଚକ କରିଦେଇଛି।
