ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଐତିହ୍ୟ ଗବେଷକ ‘ଅନିଲ ଦେ’ଙ୍କ ପରଲୋକ; କୋଣାର୍କ ଓ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଗବେଷଣାରେ ତାଙ୍କର ଅମୂଲ୍ୟ ଅବଦାନ
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି | ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗବେଷକ ତଥା କଳିଙ୍ଗ ହେରିଟେଜ୍ ପ୍ରିଜର୍ଭେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ (KHPT)ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ‘ଅନିଲ ଦେ’ଙ୍କ ୯୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଲୋକ ହୋଇଛି । କଟକରେ ହୃଦଘାତରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ରାଜ୍ୟର ଐତିହ୍ୟପ୍ରେମୀ, ଗବେଷକ ଓ ସଂସ୍କୃତିପ୍ରେମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି।
ବୃତ୍ତିଗତ ଭାବେ ଜଣେ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଥିବା ଅନିଲ ଦେ ଛଅ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ବିଶେଷକରି ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀର କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଗଭୀର ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। ସେ ପାରମ୍ପରିକ ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସଂରଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଗଣିତ ଓ ନିର୍ମାଣ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆଧାର କରି କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦିଗକୁ ଉଜାଗର କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅନେକ ଧାରଣାକୁ ନୂଆ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଦେଇଥିଲା।
ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ ପୂର୍ବରୁ ‘ଅନିଲ ଦେ’ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମୋଟର ଭେହିକଲ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର (MVI) ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ ପରିବହନ ବିଭାଗରେ ଯୁଗ୍ମ କମିଶନର ପଦରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଅବସର ପରେ ସେ କଳିଙ୍ଗ ହେରିଟେଜ୍ ପ୍ରିଜର୍ଭେସନ୍ ଟ୍ରଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ କଳିଙ୍ଗ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କଳାର ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର କାମ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଗବେଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ହୋଇ ରହିବ।
