ଜାତି ପ୍ରଥାର କ୍ରୂର ରୂପ: ଅନ୍ୟ ଜାତିରେ ପୁଅର ବିବାହ ଯୋଗୁଁ ମା’ର ଶବ ଛୁଇଁଲେନି ଗ୍ରାମବାସୀ, ଘରେ ପଡ଼ିରହିଛି ମୃତଦେହ ।
ବଲାଙ୍ଗୀର,୩।୭: ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବି ସମାଜରୁ ହଟିନି ଜାତିଭେଦର ଅନ୍ଧକାର। ଅନ୍ୟ ଜାତିରେ ପୁଅ ବିବାହ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଜଣେ ମୃତ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ଶବକୁ ସତ୍କାର କରିବା ତ ଦୂରର କଥା, ସାମାଜିକ ବାସନ୍ଦ ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁବାକୁ ମଧ୍ୟ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି ଜାତିଭାଇ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀ। ଏଭଳି ଏକ ଅମାନୁଷିକ ତଥା ହୃଦୟବିଦାରକ ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲା ପାଟଣାଗଡ଼ ବ୍ଲକ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତୁଲସୀଡୁଙ୍ଗରି ଗ୍ରାମରୁ। ସମ୍ପର୍କୀୟ ଓ ସାଇପଡ଼ିଶା ମୁହଁ ଫେରାଇ ନେଇଥିବାରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ମୃତଦେହ ଘର ଭିତରେ ହିଁ ପଡ଼ି ରହିଛି।
ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ତୁଲସୀଡୁଙ୍ଗରି ଗ୍ରାମର ଅର୍ଜୁନ ବନଗୁଲାଙ୍କ ମା’ ହଠାତ୍ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପାଟଣାଗଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେଠାରେ ଡାକ୍ତର ତାଙ୍କୁ ମୃତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ମୃତଦେହକୁ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଯୋଗେ ଗାଁକୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା। ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖଦ ଖବର ପାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଗାଁର କୌଣସି ଜାତିଭାଇ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିନଥିଲେ।
ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ମୃତ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ ବନଗୁଲା କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବେ ନିଜ ଜାତି ବାହାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଜାତିର ଜଣେ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ପୁଅର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଜାତି ସମାଜ ପକ୍ଷରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ସ୍ତରରେ ଦୂରେଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଆଜି ସେହି ପୁରୁଣା ଆକ୍ରୋଶ ଓ ଜାତିଗତ କଟକଣା ଆଗରେ ମାନବିକତା ହାର୍ ମାନିଛି। ମା’ର ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଏକ ଚରମ ଦୁଃଖଦ ସମୟରେ ବି ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିଛନ୍ତି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଗାଁ ଘରେ ମୃତ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଉ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧା ମା’ (ଆଈ) ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଚାରିକାନ୍ଧ ଦେବାକୁ କେହି ନଥିବାରୁ ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ଅସହାୟ ସଦସ୍ୟ ଶବକୁ କିପରି ଶ୍ମଶାନକୁ ନେବେ ଏବଂ ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବେ, ସେ ନେଇ ଚିନ୍ତାରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ସମଗ୍ର ଗାଁରେ ଏକ ଅଭାବନୀୟ ନୀରବତା ଖେଳିଯାଇଛି।
ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ପାଇ ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଚାୟତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ହେଲେ ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରି ଶବ ସତ୍କାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, କେବଳ ସରକାରୀ ‘ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଜନା’ରୁ କିଛି ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଟଙ୍କା ବଢ଼ାଇ ଦେଇ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ଏଭଳି ଦାୟିତ୍ୱହୀନତା ଏବଂ କେବଳ ସରକାରୀ ନିୟମ ପାଳନର ଅଭିନୟକୁ ନେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୀବ୍ର ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
“ଟଙ୍କା ନୁହେଁ, ଶବକୁ କାନ୍ଧ ଦେବାକୁ ମଣିଷ ଦରକାର” – ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଆଇନଗତ ଭାବେ ଜାତିପ୍ରଥା ଉଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଜିରୋରେ ଏଭଳି ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ବିରୋଧରେ କେବେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ? ପାଟଣାଗଡ଼ ପ୍ରଶାସନ ଓ ପୋଲିସ ଏହି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଘଟଣାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ମୃତଦେହର ସମ୍ମାନଜନକ ସତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ରହିଲା।
