୧୯୯୭ର ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା, ୨୦୨୬ରେ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଲେ ଛାତ୍ର
୧୯୯୭ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ପୁଲିସ ଲାଠିଚାର୍ଜରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ପ୍ରାୟ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ପରେ ସମାନ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛନ୍ତି। ୧୯୯୭ରେ ଏବିଭିପିର ଜାତୀୟ ସମ୍ପାଦକ ଭାବେ ସେ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦୦ ଛାତ୍ରଙ୍କ ସହ ସଚିବାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ପୁଲିସ ଲାଠିଚାର୍ଜରେ ସେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରକ୍ତାକ୍ତ ଫଟୋ ସେତେବେଳେ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଥିଲା।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଓ ପୂର୍ବତନ ସହଯୋଗୀମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଛାତ୍ରଜୀବନରେ ସେ ସବୁବେଳେ ଛାତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ୟା ନେଇ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ। ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ର ନେତା ପ୍ରଶାନ୍ତ ରାଉତଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ୧୯୯୭ର ପ୍ରତିବାଦ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁଲିସ ଲାଠିଚାର୍ଜରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କର ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଛାତ୍ରଙ୍କର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ଅହିଂସା ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ ହେବା ଉଚିତ।
ଏବେ NEET ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବିରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିଛି। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଅନେକ ଛାତ୍ର ଆହତ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପୁଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତିନି ଦଶନ୍ଧିର ବ୍ୟବଧାନରେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍କୁ ନେଇ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ମହଲରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।
୧୯୯୭ରେ ଯେଉଁ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ଜଣେ ଜନନେତା ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲା, ୨୦୨୬ରେ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହିଁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଏହାକୁ ‘Life has come full circle’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛନ୍ତି।
